Lazermetreler

Ölçü aletleri; kumpas, gönye, su terazisi, çelik cetvel, pergel, lazermetre, komparatör saati, metre sayacı ve tur metre gibi uzunluk, çap, açı, düzlük ve mesafe ölçmeye yarayan aletlerdir. Metal işleme, marangozluk, montaj ve kalite kontrol işlerinde kullanılırlar.

Dijital kumpas ölçüyü ekranda doğrudan gösterir, okuma hızlıdır ve hata payı düşer; ancak pille çalışır. Monoblok ve vidalı mekanik kumpaslar pil gerektirmez, 0,02 mm verniyer hassasiyetiyle okunur ve yağlı, tozlu ortamlarda uzun süre kullanılabilir. Sık ve hızlı ölçüm için dijital, zorlu atölye koşulları için mekanik kumpas tercih edilir.

Monoblok kumpas tek parça dövme gövdeye sahiptir; vidalı kumpasta ise sürgü, kilit vidasıyla sabitlenir ve ölçü parçadan çıkarıldıktan sonra da okunabilir. İki tipte de verniyer hassasiyeti 0,02 mm'dir.

Kumpas boyu, ölçeceğiniz en büyük parçadan biraz uzun olmalıdır. Genel atölye işleri için 150 mm yeterlidir; büyük parça ve profillerde 300–600 mm, ağır imalatta 1000–1500 mm kumpaslar kullanılır.

Mıknatıslı su terazisi, tabanındaki mıknatıslar sayesinde metal yüzeylere tutunur ve iki elinizi serbest bırakır. Çelik konstrüksiyon, tesisat, montaj ve tadilat işlerinde tek kişiyle hizalama yapmayı kolaylaştırır.

Komparatör saati, bir yüzeydeki küçük yükseklik farklarını, salgıyı ve eksen kaçıklığını hassas şekilde ölçer. YSB'deki kulaklı komparatör 0,01 mm hassasiyetle 0–10 mm aralığında ölçüm yapar; manyetik ayakla makineye sabitlenerek kullanılır.

Metre sayacı, üzerinden geçen kumaş, film veya kablo gibi malzemenin uzunluğunu tekerleği aracılığıyla ölçer. Tur metre ise koluna gelen her darbede sayacı bir artırır; adet, tur ve çevrim sayımında kullanılır.

Uzunluk ölçüm aletleri; çelik cetvel, kumpas, lazermetre ve metre sayacı gibi iki nokta arasındaki mesafeyi ya da bir malzemenin uzunluğunu ölçen aletlerdir. Kısa ve hassas ölçümlerde kumpas ve çelik cetvel, uzun mesafelerde 40–100 metre menzilli lazermetre, makineden geçen kumaş, film veya kablo gibi malzemelerde metre sayacı kullanılır.

Kumpas, iki çenesi arasındaki mesafeyi okuyarak parçaların dış çapını, iç çapını, kalınlığını ve çoğu modelde derinliğini ölçen hassas bir ölçü aletidir. Talaşlı imalat, tornacılık, metal işleme ve kalite kontrolde yaygın olarak kullanılır; dijital, monoblok ve vidalı tipleri vardır.

Dijital kumpas, ölçüm sonucunu LCD ekranda sayısal olarak gösteren kumpastır. Verniyer skalası okumayı gerektirmediği için daha hızlıdır ve okuma hatasına daha az açıktır; pille çalışır. YSB'de 150, 200, 300 ve 600 mm boylarında; karbon fiber, paslanmaz metal, plastik kasa ve IP67 su geçirmez modelleri bulunur.

Kumpaslar milimetre (mm) cinsinden ölçüm yapar. Monoblok ve vidalı mekanik kumpaslarda verniyer skalasıyla 0,02 mm'ye kadar okunur. 150 mm karbon fiber profesyonel seri gibi bazı dijital kumpas modellerinde tek tuşla milimetre ile inç arasında geçiş yapılabilir.

Gönye, iki yüzey arasındaki dik açıyı (90°) kontrol etmeye ve çizmeye yarayan ölçü aletidir. Metal işçiliğinde tornacı düz gönye, D gönye ve şapkalı gönye; ahşap işlerinde marangoz ve üçgen marangoz gönyesi kullanılır. Farklı açılarla çalışılan işlerde ayarlı gönye, birden çok işlevin tek alette istendiği durumlarda çok fonksiyonlu gönye tercih edilir.

Su terazisi boyu, hizalanacak yüzeyin uzunluğuna göre seçilir. Kapı, pencere, raf ve profil montajı gibi uzun yüzeylerde 80–100 cm, dar alanlarda ve küçük parçalarda 30–50 cm boylar daha kullanışlıdır. YSB'de mıknatıslı su terazileri 30, 40, 50, 60, 80 ve 100 cm boylarında bulunur.