Karşı En Doğru Eldiven Türleri
Mermer işi, görünürde “taş işi” gibi dursa da el ve parmak bölgesi açısından yüksek riskli bir çalışma alanıdır. Keskin plaka kenarları, kırık parçalar, yoğun sürtünme, ıslak zemin, mermer çamuru ve ağır yük taşıma gibi etkenler; yanlış eldiven seçildiğinde küçük bir hatayı hızlıca ciddi bir yaralanmaya dönüştürebilir.
Bu rehberde “mermerci eldiveni” diye aranan eldivenlerin aslında hangi türlere ayrıldığını, kesilme ve aşınma riskine göre hangi eldivenin daha doğru olduğunu, eldiven üzerindeki standart işaretlerini nasıl okuyacağını ve satın alırken işini kolaylaştıracak pratik kontrol listesini bulacaksın.
Mermerci Eldiveni Nedir?
Mermerci eldiveni, mermer kesimi, taşıması, montajı, silimi ve cilası gibi işlemlerde eli; kesilme, aşınma, delinme, kayma ve darbe gibi risklere karşı korumayı hedefleyen iş eldivenlerinin genel adıdır. Tek bir “en iyi” mermerci eldiveni yoktur. Doğru seçim, yaptığın işe ve ortam şartlarına göre değişir.
Mermer İşlerinde Risk Haritası
Eldiven seçimini hızlandırmak için önce hangi işte hangi risk baskın, onu netleştir:
- Kesim / ebatlama: Kesilme, delinme ve titreşim riski; keskin kenar teması yoğundur.
- Taşıma / yükleme / indirme: Aşınma, kayma ve darbe riski; avuç içi tutuş performansı kritiktir.
- Montaj / yapıştırma: Hassas tutuş, kimyasal sıçrama (yapıştırıcı/solvent) ve kaymazlık ön plandadır.
- Silim / cila: Islak çalışma, mermer çamuru ve aşındırıcı temas; kaplama dayanımı ve tutuş önemlidir.
Mermer İşine Göre Eldiven Türleri
Aşağıdaki türler mermer işlerinde en sık tercih edilen eldiven sınıflarıdır. Hangisini seçeceğin, işin yoğunluğu ve elin mermerle temas şekline göre değişir.
1) Kesilmeye dayanıklı (cut-resistant) eldivenler
Plaka kenarı, kırık mermer parçası ve keskin yüzeylerle çalışıyorsan “kesilme dayanımı” ilk kriter olmalı. Bu eldivenler genelde yüksek performanslı ipliklerden üretilir ve dış yüzeyleri PU, nitril veya benzeri kaplamalarla desteklenir.
- Kullanım alanı: Plaka taşıma, kenar düzeltme, atölyede parça yerleştirme.
- Artısı: Kesik riskini belirgin azaltır.
- Dikkat: Çok kalın bir model, hassas işlerde tutuşu zayıflatabilir; doğru kalınlık-hissetme dengesini bul.
2) Nitril kaplı eldivenler
Nitril kaplama, ıslak ortamda ve mermer çamuru bulunan işlerde güçlü tutuş sunmasıyla öne çıkar. Yağ, su ve kirin yoğun olduğu sahalarda kaymayı azaltmak için iyi bir seçenektir.
- Kullanım alanı: Islak montaj, silim-cila, taşıma ve genel atölye işleri.
- Artısı: Kaymazlık ve aşınma direnci genelde yüksektir.
- Dikkat: Çok sert kaplamalar, uzun kullanımda elde yorgunluk yaratabilir.
3) PU (poliüretan) kaplı eldivenler
PU kaplama, ince yapısı sayesinde “hissiyat” isteyen işlerde tercih edilir. Parmak uçlarında kontrol ve hassas kavrama gereken montaj, ayar ve ince işlerde işini kolaylaştırır.
- Kullanım alanı: İnce montaj, ölçü alma, ayar ve kontrollü yerleştirme.
- Artısı: Hassasiyet ve konfor genelde yüksektir.
- Dikkat: Çok aşındırıcı işlerde (sürekli sürtünme) nitril kadar dayanıklı olmayabilir.
4) Lateks kaplı eldivenler
Lateks kaplama, özellikle kuru veya az ıslak ortamlarda güçlü kavrama sağlayabilir. Ancak latekse karşı hassasiyeti olan kişilerde cilt reaksiyonu görülebilir.
- Kullanım alanı: Kuru ortam taşıma ve genel işler.
- Artısı: Kavrama gücü yüksek olabilir.
- Dikkat: Lateks alerjisi riski; ıslak ortamda performansı ürüne göre değişir.
5) Deri ve takviyeli iş eldivenleri
Deri eldivenler, bazı taşıma işlerinde sürtünmeye ve darbelere karşı avantaj sağlayabilir. Buna karşılık ıslak ortamda ağırlaşma, kaymazlık ve hassasiyet konusunda sınırlı kalabilir.
- Kullanım alanı: Yükleme-indirme, kaba taşıma.
- Artısı: Darbe ve sürtünmeye karşı sağlamlık.
- Dikkat: Islakta performans ve parmak hassasiyeti düşebilir.
Hızlı Karşılaştırma Tablosu
|
İş / Senaryo |
Baskın risk |
Önerilen eldiven türü |
Kısa not |
|
Plaka taşıma |
Kesilme + aşınma |
Kesilmeye dayanıklı + nitril/PU kaplama |
Kenar teması sık ise kesilme direnci öncelik. |
|
Islak montaj |
Kayma + kimyasal temas |
Nitril kaplı (gerekirse kimyasal uyumlu) |
Islakta tutuş testi önemli. |
|
İnce ayar/yerleştirme |
Hassas kavrama |
PU kaplı |
Parmak ucu hissiyatı yüksek model seç. |
|
Silim/cila |
Islak + aşındırıcı |
Nitril kaplı (aşınma odaklı) |
Kaplama aşınmasını sık kontrol et. |
|
Kaba yükleme/indirme |
Darbe + sürtünme |
Takviyeli deri veya darbeye dayanıklı |
Uzun manşet bilek koruması sağlar. |
Eldiven Üzerindeki Standartlar ve İşaretler Nasıl Okunur?
Piyasadaki iş eldivenlerinde genelde belirli standartlara göre test sonuçları yer alır. Markadan bağımsız doğru seçim yapmak için bu işaretleri temel seviyede okumak büyük avantajdır.
- EN 388:
Mekanik risklere karşı performansı gösterir. Genellikle aşınma, yırtılma, delinme ve kesilme gibi değerleri içerir. Mermer işinde özellikle “kesilme” ve “aşınma” performansına odaklan.
- EN ISO 21420:
Genel eldiven gerekliliklerini (ergonomi, ölçü, işaretleme vb.) kapsar. Eldivenin elde oturması ve konforu burada önemlidir.
- Ek not:
Standart değerler tek başına yeterli değildir. Aynı test değerine sahip iki eldiven; kaplama kalitesi, kalıp yapısı ve dikiş dayanımı nedeniyle sahada çok farklı performans gösterebilir.
Mermerci Eldiveni Seçerken 10 Pratik Kriter
- İşin türünü netleştir: Kesim mi, taşıma mı, montaj mı? Eldiveni işe göre seç.
- Kuru/ıslak tutuş: Mermer çamuru ve su varsa kaymazlık birincil kriterdir.
- Kesilme dayanımı: Keskin kenar teması yoğun ise cut-resistant tercih et.
- Aşınma dayanımı: Sürekli sürtünme varsa kaplama kalitesi ve avuç içi dayanımı önemlidir.
- Hissiyat ve kontrol: İnce işlerde PU gibi hassasiyet veren kaplamalar avantaj sağlar.
- Numara ve kalıp: Büyük eldiven kayar, küçük eldiven elde baskı yapar; ikisi de riski artırır.
- Bilek/manşet yapısı: Toz ve parçacık girişini azaltan manşet, özellikle atölyede faydalıdır.
- Terleme ve konfor: Gün boyu kullanımda nefes alabilir yapı ve iç yüzey konforu önem kazanır.
- Dayanım-maliyet dengesi: En ucuz eldiven bazen en pahalıya çıkar; hızlı yıpranma iş kaybı yaratır.
- Düzenli kontrol: Kaplama inceldiğinde veya tutuş kaybolduğunda eldiven değişmelidir.
Mermer İşine Göre Hızlı Senaryolar
“Plaka taşıyorum, en çok elim kesiliyor.”
Kesilmeye dayanıklı bir model seç. Plaka kenarıyla temas eden bölgelerde takviye ve uygun kesilme performansı arayarak ilerle.
“Islak zeminde montaj yapıyorum, elim kayıyor.”
Nitril kaplama genelde daha güçlü tutuş verir. Eldiveni su/çamur koşulunda kısa test et; tutuş kaybı varsa model değiştir.
“Hassas ayar yapıyorum, eldiven hantal geliyor.”
PU kaplı daha ince bir modelle hissiyatı artır. Gerekirse kesilme riski olan adımlarda farklı eldivene geç.
“Günde 8-10 saat kullanıyorum; elim yoruluyor.”
Kalıp ve esneklik önemli. Çok sert kaplama yerine daha ergonomik bir modeli dene, numarayı doğru seç ve terlemeyi azaltan yapı tercih et.
Bakım, Değişim Zamanı ve Güvenli Kullanım
Eldivenin performansı, doğru kullanımla uzar; ancak yıpranmış eldiven “koruyor gibi” yapıp riski artırır.
- Kaplama inceldiyse, avuç içi tutuş azaldıysa veya dikiş atması başladıysa eldiveni değiştir.
- Kimyasal temas (bazı yapıştırıcı/solvent) sonrası eldiven malzemesi sertleşebilir; bu durumda performans düşer.
- Eldiveni doğrudan güneşte, yüksek ısıda veya kimyasal buhar olan yerde bırakma. Kuru ve gölgede sakla.
- Islak eldivenle uzun süre çalışmak ciltte tahrişe yol açabilir; mümkünse yedek eldiven bulundur.
Sık Sorulan Sorular
Mermerci eldiveni ile “kesilmez eldiven” aynı şey mi?
“Kesilmez” ifadesi pratik bir tanımdır. Mermerci eldiveni genel bir aramadır; ancak mermer işinde çoğu zaman kesilme dayanımı yüksek eldivenler tercih edilir. İşe göre nitril veya PU kaplı modeller de mermerci eldiveni olarak kullanılır.
Nitril mi PU mu? Hangisi daha kaymaz?
Genelde ıslak ve kirli ortamda nitril kaplama daha güçlü tutuş verir. PU ise hassas işlerde daha iyi kontrol sağlar. En doğrusu, çalışma ortamında kısa bir tutuş testi yapmaktır.
Eldiven kalınlaştıkça güvenlik artar mı?
Her zaman değil. Çok kalın eldiven, tutuş ve parmak kontrolünü düşürerek farklı kazalara zemin hazırlayabilir. Koruma ile hassasiyet arasında denge kurulmalıdır.
Eldiven numarası nasıl seçilir?
Eldiven elin üzerinde “boşluk yapmadan” oturmalı, parmak uçlarında aşırı baskı oluşturmamalı. Kayma, işi zorlaştırdığı gibi risk de yaratır.
Eldiveni ne sıklıkla değiştirmeliyim?
Kullanım yoğunluğuna bağlıdır. Kaplama aşınması, tutuş kaybı, yırtık veya dikiş açılması varsa beklemeden değiştirilmelidir.
Doğru Eldiven = Daha Güvenli ve Daha Verimli İş
Mermer işinde eldiven seçimi, sadece “elimi korusun” demek değildir; aynı zamanda tutuş, kontrol ve iş verimliliği demektir. Özetle: (1) İş tipini belirle, (2) kesilme ve aşınma riskine göre kaplama ve dayanımı seç, (3) kalıp-konfor dengesini mutlaka test et.
YSB.com.tr’de mermer işlerinde kullanıma uygun iş eldivenlerini incelerken bu rehberdeki kontrol listesini yanında tutarsan, ihtiyacına en yakın ürünü çok daha hızlı seçebilirsin.
